|
JADRANSKO MORE ĆE PRIJETITI OBALI
 Nakon 2070. godine na sjeveru Crne Gore doći će do povećanja temperature od 4,8 stepeni, količina kiše biće manja na više od 90 odsto teritorije Crne Gore, čak i do 20 odsto u nekim oblastima, a nivo Jadranskog mora porašće za 35 centimetara.
Nimalo optimistične prognoze saopštene su juče na prezentaciji Prvog nacionalnog izvještaja Crne Gore o klimatskim promjena. Crna Gora je ratifikovala Okvirnu konvenciju UN o klimatskim promjenama u junu 2006. godine, a postala njena članica 2007. godine. Ratifikacijom je preuzela i obaveze od kojih je najznačajnija izrada izvještaja, koji će biti podnijet Sekretarijatu Konvencije.
Dokument je, prema riječima koordinatora sistema UN u Crnoj Gori Aleksandra Avanesova, rezultat dvogodišnjeg procesa konsultacija i istraživanja koordiniranih od Ministarstva i UNDP, uz uključenje velikog broja institucija i eminentnih međunarodnih i nacionalnih eksperata.
“Godine 1990, ukupno ispuštanje gasova sa efektom staklene bašte bilo je 7,7 tona po glavi stanovnika, što pozicionira Crnu Goru među zemlje sa niskom emisijom u poređenju sa razvijenim zemljama. Na sektor energetike otpada 50,1 odsto emisija ugljen dioksida, a sektor energetike pokriva pretvaranje energije, saobraćaj, usluge, domaćinstva itd. Ukoliko uporedimo emisije iz 1990. sa onima iz 2003, vidjećemo da je došlo do malog uvećanja emisija od oko šest odsto. U skladu sa projekcijama emisija gasova sa efektom staklene, po jednom scenariju, u poređenju sa 1990, nivo emisija gasova sa efektom staklene bašte će se uvećati za približno 40 odsto do 2025. S druge strane, prema scenariju sa mjerama za smanjenje emisija, 2025. godine projektovani nivo emisija će se smanjiti za približno 46 odsto od onog za istu godinu, i za 25 odsto u odnosu na nivo emisija gasova sa efektom staklene bašte iz 1990. To je takođe velika šansa za Crnu Goru da se fokusira na projekte sa niskim nivoom ugljenika i da se stvore nova radna mjesta kroz smanjenje emisija u zgradama, nova radna mjesta u oblasti razvoja obnovljivih izvora energije, da se kreiraju nova radna mjesta kroz modernizovanje tehnologije u sektoru industrij, turizma ili prerade mesa”, kazao je Avanesov.
On je rekao da projekcije o promjeni temperature takođe imaju dva scenarija, jedan za period od 2001. do 2030, a drugi od 2070. do 2100. “Najveće promjene temperature se predviđaju od 2070. do 2100, kada će na sjeveru Crne Gore doći do povećanja temperature od 4,8 stepeni. Takođe, predviđa se manja količina kiše za više od 90 odsto teritorije Crne Gore, čak i do 20 odsto u nekim oblastima. Predviđa se i da će nivo Jadranskog mora od 2071. do 2100. biti viši za 35 centimetara. To će negativno uticati na priobalni dio Crne Gore, a mogao bi uveliko uticati na buduće investicije na obali”, kazao je Avanesov.
 U dokumentu se predlažu i mjere prilagođavanja za ranjive sektore u Crnoj Gori, ponajviše za vodne resurse. “UNDP, zajedno sa Ministarstvom uređenja prostora i zaštite životne sredine je već otpočeo sa zajedničkim radom na mjerama ublažavanja koje će direktno uticati na energetske emisije. Trenutno radimo na projektu vrijednom 4,15 miliona dolara koji će se fokusirati na projekte sa niskim nivoom ugljenika i na energetsku efikasnost u zgradama. Taj novac obezbjeđuje Globalni fond za životnu sredinu”, kazao je Avanesov.
Ministar Branimir Gvozdenović je kazao da osnovne aktivnosti podrazumijevaju izradu nacionalnog inventara gasova sa efektom staklene bašte, programa mjera za adaptaciju na izmijenjene klimatske uslove i program mjera za ublažavanje klimatskih promjena.
“Povećanje nivoa mora od oko 35 centimetara izazvaće ozbiljne posljedice. Voda će konstantno plaviti veliki dio obale, a kod plimnih poplavnih talasa značajno će se povećati poplavni prostor, čak i na mjestima koja nikada do sada nijesu bila na udaru poplavnih talasa. Ogroman dio plaža biće smanjen, a pojedine plaže će nestati, rijeci Bojani biće onemogućen postojeći prirodni tok do samog ulaska u more, nestaće delta rijeke Bojane, bujični tokovi neće imati normalan prihvat voda u obalne vode, već će njihova voda da se disperzira u okolni ambijent znatno prije zamišljene prirodne linije obale, a to će imati za posljedicu plavljenje oblasti, koje inače do sada nijesu imale  ovakve poplavne karakteristike”, kaže se u izvještaju.
OPET ZEMLJOTRES
 Seizmološki zavod Crne Gore je 2. juna, u 7:59, registrovao zemljotres manje jačine sa epicentrom 7 km jugozapadno od Koplikua (Albanija), blizu Skadarskog jezera. Jačina zemljotresa u hipocentru iznosila je 2,6 jedinica Rihterove skale, što odgovara epicentralnom intenzitetu od III-IV stepena Merkalijeve skale (MCS). Žarište ovog zemljotresa locirano je na dubini od 22 km. U Baru se osjetio intenzitetom od III stepena Merkalija.
U SLAVU SVETOG JOVANA VLADIMIRA
 Crkvena opština Bar i Odbor za izgradnju Sabornog hrama Svetog Jovana Vladimira, danas su organizovali proslavu slave barskog Hrama. Program je počeo u jutarnjim satima Svetom arhijerejskom liturgijom na ostacima manastira Prečista Krajinska. U 17 sati na Sabornom hramu na Topolici Mitropolit crnogorsko-primorski Amfilohije osvještao je 9 zvona i krst, nakon čega je krst podignut na kupolu izgrađenog paraklisa. Ispred hrama je izveden prigodan program, a litiju ulicama grada predvodio je episkop budimljansko-nikšićki Joanikije.
UHVAĆEN MORSKI PAS DUG OSAM METARA I TEŽAK TONU
 Morski pas težak tonu uhvaćen je u vršama kod Omišlja, u Dalmaciji.
Ribar Silvio Celebrin došao je da digne vrše kod omiškog kampa Pušća. Šokirao se vidjevši zapletenog morskog psa dugog osam metara. “Vitlom sam počeo dizati vrše. Prvo sam na površini ugledao veliki rep. Odmah sam pozvao kolege upomoć” - rekao je ribar za “Novi list”.
On i još dvojica kolega morskog psa teškog tonu su doteglili do obale kampa. Kontaktirali su stručnjake iz Oceanografskog zavoda u Splitu, koji su im rekli kako se u vrše zapetljao morski pas vrste psina golema. Ta vrsta se, prema riječima stručnjaka, hrani planktonom. Uz pomoć autodizalice, bagera i brodice, vratili su psinu na pučinu, te ga potopili na dubinu od 60 metara. Psina je u potrazi za hranom uletjela u vrše ribara. Panično se okretala te se sve više zapetljavala s repom.
Istu ribu ulovio je u Baru 18. maja 1976. legendarni ribar Stevo Grk. Psina je težila 400 kilograma i bila duga preko četiri metra. To je najveći zabilježeni ulov kod nas.
UPOTREBA OLOVNOG GORIVA SAMO DO KRAJA GODINE
 U Crnoj Gori od 1. januara 2011. godine biće zabranjena upotreba olovnog goriva u saobraćaju, kao i onog koje ima veći sadržaj sumpora od propisanog evropskim standardima (EURO5). Od iduće godine biće pojačana i kontrola goriva koje će se prodavati na pumpama i to na osnovu nove uredbe o graničnim vrijednostima sadržaja zagađujućih materija u tečnim gorivima – saopšteno je juče u Podgorici na prezentaciji projekta “Poboljšanje kvaliteta goriva u Crnoj Gori”.
Koordinator Odsjeka za kvalitet u Ministarstvu ekonomije Dragan Vukčević podsjetio je da je naša zemlja jedna od tri u Evropi koje još koriste olovno gorivo. “Ako Srbija i Bosna i Hercegovina, zbog svojih rafinerija, imaju ekonomski interes da nastave sa upotrebom ovog goriva, Crna Gora nema, niti želi da nastavi sa zagađenjem životne sredine” – kazao je Vukčević.
On je kazao da su prethodno odrađene analize, koje su potvrdile da u Crnoj Gori nema vozila koja bi upotrebom novih vrsta goriva mogla biti oštećena ili im se smanjio vijek trajanja. “U planu je i donošenje uredbe o obaveznim rezervama goriva za potrebe tržišta za šest mjeseci, u sklopu koje će biti uvedena i ocjena usaglašenosti, odnosno definisano ovlašćenje laboratorije” – kazao je Vukčević. On je naveo da će se preciznije definisati i tržišni nadzor, a biće donijeta i nova uredba o cijenama naftnih tečnih derivata, koje će se određivati na novi način.
Predstavnica Regionalnog centra za životnu sredinu (REC) Sanja Popovac kazala je da projekat poboljšanja kvaliteta goriva u Crnoj Gori, koji je sada u završnoj fazi, podrazumijeva i upotrebu standarda za čistija vozila i tehnologije, harmonizaciju nacionalnog sa zakonodavstvom EU i ekspertsku pomoć u izradi nacionalnog akcionog plana u ovoj oblasti.
Vukčević je pojasnio da će u Crnu Goru i dalje, samo teoretski, moći da se uveze olovno gorivo, ali da ono neće smjeti da se upotrebljava, što će osigurati tržišna kontrola, koja će od iduće godine biti pojačana. “Takvo gorivo može dospjeti u našu zemlju, jer ulazne kontrole goriva ne radi ni jedna zemlja, zbog trgovinske barijere. Poenta je u tome da se radi tržišni nadzor, odnosno kontrola koju  sprovodi tržišna inspekcija” – objasnio je Vukčević.
“STAROBARSKA KULTURNA KALDRMA” MILUNU LUTOVCU
 U Konobi “Spilja”, u Starom Baru, danas je održan još jedan skup Foruma za ekološku državu Crnu Goru, i dodijeljena nagrada projekta “Starobarska kulturna kaldrma” mr Milunu Lutovcu.
Projektom Starobarska kulturna kaldrma, Forum ima za cilj da, prepoznavanjem kulturnih stvaralaca na teritoriji Opštine Bar, čija se uloga u stvaralaštvu i njenoj organizaciji i zaštiti, simbolično ih nagrađuje gravurom Starog Bara sa izložbe “Slavni grad Bar na gravurama srednjovjekovnih odografa”, i okupi poslenike kulture grada Bara.
Ovom prilikom, pored već nagrađenih: Mila Vukčevića, Slobodana Marunovića, Nikole Šaranovića, Stanka Ratkovića i drugih značajnih stvaralaca, priznanje je uručeno mr Milunu Lutovcu, bivšem direktoru JP Kulturni centar i Mediteranskog sajma knjiga, trenutno angažovanom na Fakultetu umjetnosti (Studije moderne u savremene teorije umjetnosti), na Univerzitetu Donja Gorica u Podgorici. Lutovac je pisac višejezične turističke monografije “Crna Gora 2007”, dobitnik jedne od nagrada za heraldički uspjelo idejno rješenje grba i zastave grada Bara, autor samostalne izložbe slika i crteža “Zavjera igre”, pisac dramskog teksta “Nova ličnost”, kao i više publicističko-istraživačkih tekstova objavljenih u zemlji u inostranstvu. Tekstom “Dan poslije istorije I, II, III”, objavljenom na engleskom i njemačkom jeziku, dospio je u najuži izbor za nagradu “Writing for CEE 2009”, koju - za originalan pristup problematici evropskih integracija i budućnosti Evrope (sa posebnim osvrtom na centralnu, istočnu i jugoistočnu Evropu), dodeljuje Bank Austrija (UniCredit Group), u saradnji s Austrijskom novinskom agencijom APA.
“Danas sam posebno nagrađen i bez nagrade. Dovoljno je biti u društvu ljudi okupljenih oko univezalnih vrijednosti i ideja, neopterećenim, vjerskim, konfesionalnim i političkim razlikama, zagledanim u bolje sjutra našeg Bara, pa da se čovjek osjeti nagrađenim. Hvala Vam što ste moju petogodišnju borbu na polju kulture grada Bara odlučili da vjenčate pažnjom i uvažavanjem. Ovakve, iskrene, neoficijalne nagrade, čovjeku, bez obzira na njegova dalja putovanja, ostaju u škrinji sjećanja kao najveća dragocjenost. Hvala na ocjeni i poruci koju emituje projekat ‘Starobarska kulturna kaldrma’ da nijedan trud nije uzaludan ako dolazi iz srca i u ime srca!”, rekao je na dobijanju nagrade Lutovac. O njegovom radu i ličnosti govorili su Peđa Marinović – predsjednik Foruma za ekološku državu Crnu Goru i i glumac CNP Slobodan Marunović.
SPORTSKI VIKEND
Fudbal:
Subota:
Omladinska fudbalska liga, posljednje 34. kolo,
SC “Topolica”, 17:00, Mornar – Zeta
Zabjelo; 17:00, OFK Bar - Zabjelo
Nedjelja:
Revanš susreti baraža za popunu Prve T-Com fudbalske lige
SC “Topolica”: Mornar – Bratstvo, 17:00 (prvi meč 1:0 za “Mornar”)
Berane: Berane – OFK Bar, 17:00 (prvi meč završen je 1:1)
Nedjelja:
Kadetska fudbalska liga, posljednje, 26. kolo
Nikšić, 17:00, Sutjeska – Mornar
Atletika:
Subota i nedjelja:
Atletsko seniorsko prvenstvo Crne Gore - 56. po redu u pojedinačnoj i ekipnoj konkurenciji Stadion SRC “Topolica”, 11:00, učestvuju: Berane, Garač, Marović, Jedinstvo, Nikšić, Bar, Sutjeska, Podgorički maraton, Mornar, Draževina, Lim, Budućnost, Arsenal, Podgorica, Virpazar, Zeta i Lovćen.
Odbojka:
Nedjelja:
Finalni turnir Prvenstva Crne Gore u odbojci za pionirke – “Lazine 2010”
Podgorica, OŠ “Radojica Perović” - 11:00 Morača – Rudar (polufinale); 13:00 Galeb - Luka Bar (polufinale); 15:00 meč za treće mjesto; 17:00 finale.
LUKA DRAŠKOVIĆ NA BALKANSKOM PRVENSTVU
 U bugarskoj Albeni juče je počeo drugi Grand-prix Balkana za tekuću godinu, na kome učestvuje 80 “matadora” i “amazonki” iz Rumunije, Izraela, Hrvatske, Rusije, Litvanije, Holandije, Engleske i zemlje domaćina. Među njima su i dva naša predstavnika, reprezentativac Milan Draško (2513), i talentovani pionir iz Bara Luka Drašković
(2116), koji je na zvaničnoj tabeli rangiran na 47. mjesto. Žrijeb je htio da baš oni odmjere snage u prvom kolu. Velika nada crnogorskog šaha uspio je da otkine pola poena proslavljenom velemajstoru i tako  priredi najveće iznenađenje na početku takmičenja.
|
